ដោយ រដ្ឋា វិសាល RFA 2016-10-22
ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិសាយ៉ង់ក្រូច ឃុំស្រែឈូក ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី អះអាងថា កងទាហានដែលបោះទីតាំងនៅតំបន់នោះកំពុងវាស់វែងដីព្រៃ និងដីចំការប្រជាពលរដ្ឋលក់ទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុករាប់សិបគ្រួសារដែលស្វែងរកដីតាំងលំនៅឋាន និងដីធ្វើកសិកម្ម។ អ្នកភូមិបានសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជួយទប់ស្កាត់បញ្ហានេះ។
ប្រជាពលរដ្ឋ ២៨គ្រួសារ បានផ្តិតមេដៃប្តឹងទៅអាជ្ញាធរឃុំស្រែឈូក ឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចាត់វិធានការបន្ទាន់ បញ្ឈប់សកម្មភាពក្រុមយោធាដែលប្រើអំណាច និងកាំភ្លើងគំរាមប្រជាពលរដ្ឋមិនឲ្យតវ៉ា។
ពាក្យប្តឹងនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលពលរដ្ឋចំណាកស្រុកមកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំ ប្រមាណ ៧០គ្រួសារបានមកបោះជំរំស្នាក់នៅតំបន់ព្រៃចន្លោះភូមិស្រែអន្តោល និងភូមិសាយ៉ង់ក្រូច ក្នុងឃុំស្រែឈូក ចំនួនពីរលើកតាំងពីខែកក្កដា រហូតមក។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ទើបឃើញក្រុមយោធាមានទីតាំងឈរជើងនៅតំបន់នោះវាស់វែងដីលក់ទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកទាំងនោះប៉ះពាល់តំបន់ព្រៃឈើ និងផ្នែកខ្លះជាដីចម្ការអ្នកភូមិ។
ប្រជាពលរដ្ឋសុំមិនឲ្យបញ្ចេញឈ្មោះបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីទាហានឈ្មោះ ភ័ក្រ គឺជាអ្នកដឹកនាំវាស់វែងដីលក់ក្នុងមួយក្បាលដីតម្លៃ ៤៥០ដុល្លារ បន្ទាប់ពីប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកកាប់រានព្រៃរួចរាល់។ លើសពីនោះទៀត មន្ត្រីទាហានតែងប្រើកាំភ្លើង និងខ្នោះដៃគំរាមប្រជាពលរដ្ឋដែលតវ៉ា ខណៈទាហានវាស់វែងប៉ះពាល់ដីចម្ការអ្នកភូមិនៅជាប់តំបន់ព្រៃនោះ៖ «ដីព្រៃហ្នឹងវាអស់រលីងបាត់ហើយ កំពុងកាប់រានរាល់ថ្ងៃ។ ២៨គ្រួសារដែលគាត់បានរាននៅភូមិសាយ៉ង់ក្រូច រួចទៅហើយ ដល់ទាហានមកវាស់កិនពីលើដីហ្នឹង»។
ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ឈិត សុផល បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ថា មន្ត្រីជំនាញបានចាត់ឲ្យចុះទៅពិនិត្យកន្លែងនោះហើយ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរបានទទួលព័ត៌មានស្ដីពីការកាប់រានព្រៃនៅតំបន់នោះ។ លោកថា រង់ចាំរបាយការណ៍របស់មន្ត្រីចុះពិនិត្យផ្ទាល់ទើបអាចកំណត់បញ្ហានៅទីនោះបាន៖ «ដឹងថាមានព័ត៌មានមានប្រជាពលរដ្ឋអ៊ីចឹង ប៉ុន្តែមិនលំអិតថា មកពីខាងណាពិត ឬមិនពិតទេគ្រាន់តែជាព័ត៌មាន។ ខ្ញុំឲ្យមន្ត្រីចុះទៅហើយថ្ងៃច័ន្ទ បានមានព័ត៌មានលម្អិត»។
ចំណែកអភិបាលស្រុកកែវសីមា លោក ស៊ិន វណ្ណវុឌ្ឍ អះអាងដូចគ្នាថា បានទទួលព័ត៌មានពីករណីនេះ និងកំពុងរង់ចាំរបាយការណ៍របស់មន្ត្រីជំនាញដើម្បីចាត់វិធានការបន្ត៖ «ខាងបរិស្ថានគេទៅហើយ ខ្ញុំដឹងតើ! ប៉ុន្តែមិនដឹងខាងណាច្បាស់លាស់ទេ។ បើសិនមានស្អីឲ្យធ្វើរបាយការណ៍ច្បាស់លាស់ដើម្បីយើងចាត់វិធានការ»។
ទាក់ទិនករណីនេះដែរ មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក សុក រដ្ឋា បញ្ជាក់ថា អ្នកភូមិបានផ្ដល់ព័ត៌មាន និងរូបថតប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកចូលមកកាប់រានព្រៃនោះដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ទៅអាជ្ញាធរចុះទប់ស្កាត់។ លោកបន្ទោសមន្ត្រីមូលដ្ឋាននៅទីនោះថា ធ្វេសប្រហែស ខណៈប្រជាពលរដ្ឋពីតំបន់ផ្សេងមកបោះជំរំកាប់រានព្រៃឈើយកដីដោយមិនមានការទទួលខុសត្រូវ៖ «រានហ៊ុមព័ទ្ធកាន់កាប់ដីព្រៃជាអំពើខុសច្បាប់ ធម្មតាច្បាប់គេហាមឃាត់។ ពលរដ្ឋគាត់មកតាមរយៈចាញ់បោកគេ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅហ្នុងគាត់ហាក់មិនសូវអើពើមានវិធានការម៉ឺងម៉ាត់ការពារព្រៃឈើដីរបស់រដ្ឋនោះទេ»។
របាយការណ៍អង្កេតរបស់សមាគមអាដហុក ឲ្យដឹងថា តំបន់សាយ៉ង់ក្រូច ការកាប់រានព្រៃឈើយកដីខុសច្បាប់កើតមានច្រើនករណី។ ចំណែកអាជ្ញាធរបានដាក់កងកម្លាំងទប់ស្កាត់ក្រោយពេលព្រៃត្រូវគេកាប់រានអស់រាប់រយហិកតារ៕
ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិសាយ៉ង់ក្រូច ឃុំស្រែឈូក ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី អះអាងថា កងទាហានដែលបោះទីតាំងនៅតំបន់នោះកំពុងវាស់វែងដីព្រៃ និងដីចំការប្រជាពលរដ្ឋលក់ទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុករាប់សិបគ្រួសារដែលស្វែងរកដីតាំងលំនៅឋាន និងដីធ្វើកសិកម្ម។ អ្នកភូមិបានសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជួយទប់ស្កាត់បញ្ហានេះ។
ប្រជាពលរដ្ឋ ២៨គ្រួសារ បានផ្តិតមេដៃប្តឹងទៅអាជ្ញាធរឃុំស្រែឈូក ឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចាត់វិធានការបន្ទាន់ បញ្ឈប់សកម្មភាពក្រុមយោធាដែលប្រើអំណាច និងកាំភ្លើងគំរាមប្រជាពលរដ្ឋមិនឲ្យតវ៉ា។
ពាក្យប្តឹងនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលពលរដ្ឋចំណាកស្រុកមកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំ ប្រមាណ ៧០គ្រួសារបានមកបោះជំរំស្នាក់នៅតំបន់ព្រៃចន្លោះភូមិស្រែអន្តោល និងភូមិសាយ៉ង់ក្រូច ក្នុងឃុំស្រែឈូក ចំនួនពីរលើកតាំងពីខែកក្កដា រហូតមក។ ក្រោយមកនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ទើបឃើញក្រុមយោធាមានទីតាំងឈរជើងនៅតំបន់នោះវាស់វែងដីលក់ទៅឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកទាំងនោះប៉ះពាល់តំបន់ព្រៃឈើ និងផ្នែកខ្លះជាដីចម្ការអ្នកភូមិ។
ប្រជាពលរដ្ឋសុំមិនឲ្យបញ្ចេញឈ្មោះបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីទាហានឈ្មោះ ភ័ក្រ គឺជាអ្នកដឹកនាំវាស់វែងដីលក់ក្នុងមួយក្បាលដីតម្លៃ ៤៥០ដុល្លារ បន្ទាប់ពីប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកកាប់រានព្រៃរួចរាល់។ លើសពីនោះទៀត មន្ត្រីទាហានតែងប្រើកាំភ្លើង និងខ្នោះដៃគំរាមប្រជាពលរដ្ឋដែលតវ៉ា ខណៈទាហានវាស់វែងប៉ះពាល់ដីចម្ការអ្នកភូមិនៅជាប់តំបន់ព្រៃនោះ៖ «ដីព្រៃហ្នឹងវាអស់រលីងបាត់ហើយ កំពុងកាប់រានរាល់ថ្ងៃ។ ២៨គ្រួសារដែលគាត់បានរាននៅភូមិសាយ៉ង់ក្រូច រួចទៅហើយ ដល់ទាហានមកវាស់កិនពីលើដីហ្នឹង»។
ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ឈិត សុផល បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ថា មន្ត្រីជំនាញបានចាត់ឲ្យចុះទៅពិនិត្យកន្លែងនោះហើយ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរបានទទួលព័ត៌មានស្ដីពីការកាប់រានព្រៃនៅតំបន់នោះ។ លោកថា រង់ចាំរបាយការណ៍របស់មន្ត្រីចុះពិនិត្យផ្ទាល់ទើបអាចកំណត់បញ្ហានៅទីនោះបាន៖ «ដឹងថាមានព័ត៌មានមានប្រជាពលរដ្ឋអ៊ីចឹង ប៉ុន្តែមិនលំអិតថា មកពីខាងណាពិត ឬមិនពិតទេគ្រាន់តែជាព័ត៌មាន។ ខ្ញុំឲ្យមន្ត្រីចុះទៅហើយថ្ងៃច័ន្ទ បានមានព័ត៌មានលម្អិត»។
ចំណែកអភិបាលស្រុកកែវសីមា លោក ស៊ិន វណ្ណវុឌ្ឍ អះអាងដូចគ្នាថា បានទទួលព័ត៌មានពីករណីនេះ និងកំពុងរង់ចាំរបាយការណ៍របស់មន្ត្រីជំនាញដើម្បីចាត់វិធានការបន្ត៖ «ខាងបរិស្ថានគេទៅហើយ ខ្ញុំដឹងតើ! ប៉ុន្តែមិនដឹងខាងណាច្បាស់លាស់ទេ។ បើសិនមានស្អីឲ្យធ្វើរបាយការណ៍ច្បាស់លាស់ដើម្បីយើងចាត់វិធានការ»។
ទាក់ទិនករណីនេះដែរ មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក សុក រដ្ឋា បញ្ជាក់ថា អ្នកភូមិបានផ្ដល់ព័ត៌មាន និងរូបថតប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកចូលមកកាប់រានព្រៃនោះដើម្បីជួយអន្តរាគមន៍ទៅអាជ្ញាធរចុះទប់ស្កាត់។ លោកបន្ទោសមន្ត្រីមូលដ្ឋាននៅទីនោះថា ធ្វេសប្រហែស ខណៈប្រជាពលរដ្ឋពីតំបន់ផ្សេងមកបោះជំរំកាប់រានព្រៃឈើយកដីដោយមិនមានការទទួលខុសត្រូវ៖ «រានហ៊ុមព័ទ្ធកាន់កាប់ដីព្រៃជាអំពើខុសច្បាប់ ធម្មតាច្បាប់គេហាមឃាត់។ ពលរដ្ឋគាត់មកតាមរយៈចាញ់បោកគេ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅហ្នុងគាត់ហាក់មិនសូវអើពើមានវិធានការម៉ឺងម៉ាត់ការពារព្រៃឈើដីរបស់រដ្ឋនោះទេ»។
របាយការណ៍អង្កេតរបស់សមាគមអាដហុក ឲ្យដឹងថា តំបន់សាយ៉ង់ក្រូច ការកាប់រានព្រៃឈើយកដីខុសច្បាប់កើតមានច្រើនករណី។ ចំណែកអាជ្ញាធរបានដាក់កងកម្លាំងទប់ស្កាត់ក្រោយពេលព្រៃត្រូវគេកាប់រានអស់រាប់រយហិកតារ៕